۱۰ مرداد ۱۳۸۹

جهنم در قرآن



جهنم ٬ واژه‌ ای ست عبری ( گِ +هینوم = درهٔ هینوم) دره‌ ای در بیرون از اورشلیم که راه به سمت بیت‌ لحم از آنجا پیموده می‌شود. کودکان زمانی در آنجا برای خدایی به نام ملخ (ارمیا ۷:۳۱) قربانی می‌شده‌ اند. و بعدها در آنجا آتشی متداوم در گرفت. ازین رو تصویری شد برای دوزخ(شئول در عبری) مکانی برای محکومیت و انقراض گنهکاران.

جهنم در قرآن
جهنم هفت در دارد و هر دری برای ورود دسته ای از گمراهان معین گردیده .( قرآن .سوره حجر .آیه 44)

نام آن درب ها در روایت  حضرت علی  چنین ذکر شده :

۱- هاویه (قرآن . سوره قارعه. آیه 9)
۲- سعیر
۳- جحیم
۴- سقر
۵- حُطَمه
۶- لَظی
۷- جهنم

« اولین طبقه جهنم ٬ هاویه است و آخرین و پایین ترین طبقه آن جهنم است » (بحار الانوار . جلد ۸ . مبحث نار)


گروههایی که مطابق نص صریح  قرآن  وارد جهنـــــم می شوند :


جهنم در قرآن
۱ـ کافران از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره بقره. آیه ۹۰ ) (  قرآن .سوره توبه .آیه ۳ ) و ...

۲ـ ظالمان و ستمگران از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.( قرآن. سوره آل عمران .آیه ۱۵۱) ( قرآن. سوره نساء. آیه ۱۶۸) و ...

۳ـ کسانی که زکات نمی دهند از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.( قرآن . سوره  فصلت. آیه  ۷  )

۴- مجرمان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.( قرآن . سوره  مریم. آیه  ۸۶  )
 
۵ـ طغیانگران و مستکبران از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن .سوره نساء .آیه۱۷۳ ) و ....

۶ـ پیروی از شیطان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره اعراف .آیه ۱۸ )

۷ـ تکذیب کنندگان آیات اللهی از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.  ( قرآن .سوره بقره. آیه ۱۰ ٬ ۲۴)  و ...

۸ـ مرتدان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.  ( قرآن .سوره بقره. آیه۲۱۷)  و ...

۹ـ بت پرستان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن .سوره احقاف آیه ۲۱ )

۱۰ـ فسادکنندگان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.  ( قرآن .سوره نحل . آیه  ۸۸  )

۱۱ـ آدمهای شقی و خبیث از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن .سوره انفال . آیه ۳۷ )  و ...

۱۲ـ شیاطین و جن از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره اعراف. آیه ۱۷۹ ) ( قرآن .سوره مریم. آیه ۶۸ )

جهنم در قرآن
۱۳ـ فاسقان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن .سوره  اعراف . آیه ۱۶۵)  و ...
۱۴ـ کسانی که آخرت را به دنیا فروختند از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن .سوره بقره. آیه ۸۶ )
۱۵ـ کسانی که غرق گناهند از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  بقره . آیه ۸۱ )
۱۶ـ آشکارا گناه کنندگان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن .سوره احزاب . آیه ۳۰ )
۱۷ـ ربا خواران ٬ از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  بقره . آیه ۲۷۵ )
۱۸ـ مترفین از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره مؤمنون. آیه ۶۴ )
۱۹ـ اعراض کنندگان از ذکر خدا از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره جن .آیه ۱۷)
۲۰ـ منع کنندگان کار خیر از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  ق. آیه ۲۵ )
۲۱ـ اصحاب شمال از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره واقعه.۴۱ )
۲۲ـ فراموش کنندگان آخرت و قیامت و جهنم از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  اسراء. آیه  ۱۰  ) 

جهنم در قرآن
۲۳ـ پیروان ستمگران از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  هود. آیه  ۱۱۳ )
۲۴ـ مسخره و استهزای آیات اللهی . ( قرآن . سوره  کهف . آیه  .۱۰۶ ) 
۲۵ـ کسانی که مانع راه یابی مردم به حق می شوند و سد عن سبیل الله می کنند .( قرآن . سوره  نساء. آیه  ۵۵ )
۲۶ـ کسانی که با دستورات خدا و پیامبر مخالفت می کنند . ( قرآن. سوره  .نساء. آیه . ۱۱۵ )
۲۷ـ کسانی که از عقل و چشم و گوششان در راه یابی به حق استفاده نمی کنند . ( قرآن . سوره  اعراف. آیه  ۱۷۹ )
۲۸ـ کسانی که امید به ملاقات خداوند ندارند و به دنیا راضی اند از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.( قرآن . سوره  یونس. آیه  ۷ ٬ ۸  )
۲۹ـ کسانی که به نعمتهای خدا کفران می ورزند از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.( قرآن . سوره  ابراهیم. آیه  ۲۸ ٬ ۲۹ ٬ ۳۰  )
۳۰ـ دنیا پرستان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.( قرآن . سوره  اسراء. آیه  ۱۸ )
۳۱ـ زر اندوزان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  توبه. آیه  ۳۴ ٬ ۳۵ ) 
۳۲ـ فراری از جهاد از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند . ( قرآن . سوره  انفال. آیه  ۱۵ ٬ ۱۶) 
۳۳ـ آدم کشان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.( قرآن . سوره  مائده. آیه  ۳۲ ) 
جهنم در قرآن
۳۴ـ ترک کنندگان نماز از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  مدثر. آیه  ۴۳ )
۳۵ـ ترک کنندگان اطعام به مساکین و فقرا از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  مدثر. آیه  ۴۴ )
۳۶ـ همنشینان با اهل باطل از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  مدثر. آیه  ۴۵  )
۳۷ـ مشرکان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن .سوره توبه. آیه ۱۷) (  قرآن . سوره اسراء .آیه ۳۹ )  و ...
۳۸ـ خورندگان مال یتیم از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  نساء. آیه  ۱۰ )
۳۹ـ کم فروشان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند . ( قرآن . سوره  مطففین. آیه  ۱ ٬ ۴ ٬ ۵ ٬ ۷ )
۴۰ـ عیب جویان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.( قرآن . سوره  همزه. آیه  ۱ ٬ ۲ ٬ ۳ ٬ ۴  )
۴۱ـ غیبت کنندگان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  همزه. آیه  ۱ ٬ ۲ ٬ ۳ ٬ ۴  )
۴۲ـ اسراف کنندگان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن .مؤمن. آیه  ۴۳  )
۴۳ـ منافقان از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند.  ( قرآن .سوره نساء .آیه ۱۳۸ ٬ ۱۴۰) 
۴۴ـ تعدّی کنندگان از حدود اللهی از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  نساء. آیه  ۱۴) 
۴۵ـ دشمنان خدا از کسانی هستند که وارد جهنم می شوند. ( قرآن . سوره  فصّلت. آیه  ۲۸ )


آب های موجود در جهنم :

1 - آب مهل . (قرآن . سوره کهف . آیه 29)

فلز ذوب شده یا مس گداخته شده یا آب سیاه رنگ در حال جوش یا ماده سمی در حال گداخته شدن که وقتی به این آب نزدیک می شوند ٬ پوست صورتشان می ریزد .


2 - آب حمیم . (قرآن . سوره انعام .آیه 70)

آبی است شبیه فلز ذوب شده یا مس گداخته شده یا آب سیاه رنگ در حال جوش یا ماده سمی در حال گداخته شدن.

اهل جهنم  از حرارت جهنم و خصوصا بعد از خوردن زقوم و ضریع به قدری تشنه می شوند که وقتی به آب حمیم می رسند مثل شتر تشنه آب می خورند .( قرآن . سوره واقعه . آیه 55)

جهنم در قرآن
 3 - آب صدید . ( قرآن . سوره ابراهیم . آیه 15)

« آب صدید » خون و چرک که از فروج زنان زانیه (زنا کار) در جهنم خارج می شود که هم خیلی کثیف است ٬ هم بدبو و هم در حال جوش .

« گردن کشان و جباران ٬ نومید و نابود می شوند و در جهنم ٬ جرعه جرعه از ماء صدید خورانده می شوند ٬ چون خودشان مایل به خوردن آن نیستند وقتی این آب متعفن را خوردند حاضرند بمیرند اما مرگی در کار نیست بلکه باید آماده شوند برای عذاب شدیدتر ٬ و فرشتگان عذاب ٬ آنان را با غل و زنجیر به طرف آتش می برند » ( قرآن . سوره ابراهیم . آیه 15)

4 - آب غساق . ( قرآن . سوره النبا .آیه 25)

غسّاق ٬ چشمه ای است در جهنم که آبش در نهری جاری است که زهر کشنده و سمومات مارها و عقربهای جهنم به آن ریخته می شود و حتی چرک دیده های اهل جهنم هم داخل آن می ریزد و از نظر داغی هم مثل مس گداخته است.

این عفن حمیم و غسّاق است  که باید از آن بچشند. ( قرآن . سوره ص .آیه 57)
  

 5 - آب آنیه . (قرآن. سوره غاشیه . آیه 6)

«آنیه» ٬ چشمه ای است سوزناک در جهنم که امام باقر می فرماید :
« اشتعال شعله های جهنم از این چشمه است ٬ همه وادی های آتش گاهی خاموش می شود ٬ اما آتش این چشمه همیشه فروزان است و همیشه آبش در حال جوش است . »

جهنم در قرآن
غذاهای موجود در جهنم :

1- زقوم (قرآن . سوره واقعه .آیه 51)

درخت زقوم ٬ درختی است که از قعر جهنم می روید و شاخ و برگهایش به همه طبقات جهنم می رود. میوه های آن بسیار خشن و ریز و تلخ و گندیده تر از هر مرداری است.

 آیا نعمتهای بهشتی بهتر است یا درخت نفرت انگیز زقوم؟ ما آن را مایه آزمایش و درد و رنج ظالمان قرار دادیم. آن درختی است که از قعر جهنم می روید میوه آن مانند سرهای شیاطین است. اهل دوزخ از آن می خورند و شکمهایشان را از آن پر می کنند. (قرآن . سوره صافات .66)

 2 - ضریع . ( قرآن . سوره غاشیه . آیه 7)

غذای ضریع ٬ نه باعث چاقی آنان می شود و نه آنان را سیر می کند؛ چون غذا نیست بلکه آتش و عذاب است.


جهنم در قرآن
3 - غسلین . (قرآن . سوره الحاقه . آیه 36)

غسلین٬ کثافات و فضولات و چرک و خون و مدفوع جهنمیان است؛ یعنی اهل جهنم مدفوع و فضولات خودشان را خودشان می خورند. جهنمیان غذایی جز چرک و خون نصیبشان نمی شود. (قرآن . سوره الحاقه . آیه 36)


لباس اهل جهنم :

کسانی که کافر شدند لباسهایی از آتش برای آنها بریده می شود و بر سر آنان اب سوزان حمیم جهنم ریزند تا پوست بدنشان و انچه در درون شکم  آنهاست گداخته شود. (قرآن . سوره حج . آیه 20)

جهنمیان پیراهن هایی از مس گداخته آتشین بر تن دارند و چهره آنها در شعله آتش پنهان است. (قرآن .سوره ابراهیم. آیه 49)


جبرئیل هم به حضرت محمد عرض کرد که : اگر یکی از پیراهن و سرابیل اهل جهنم بین زمین و آسمان آویزان شود ٬ تمام اهل زمین از بوی بد و حرارت آن می میرند .حضرت محمد با شنیدن این حرف گریه کرد. ( بحارالانوار .جلد 8 .باب النار)


زنان در جهنم :

حضرت علی  می فرماید : « روزی با فاطمه  محضر حضرت محمد رسیدیم ٬ دیدیم حضرت به شدت گریه می کند .
گفتم : پدر و مادرم به فدایت  چرا گریه می کنی ؟
فرمود : یا علی ! آن شب که مرا به معراج بردند ٬ گروهی از زنان امت خود را در عذاب سختی دیدم و از شدت عذابشان گریستم .و اکنون گریه ام برای ایشان است .
زنی را دیدم که از موی سر آویزان است و مغز سرش از شدت حرارت می جوشد.
زنی را دیدم که از زبانش آویزان کرده اند و از آب سوزان جهنم به گلوی او می ریزند.
زنی را دیدم که از پستانش آویزان کرده اند.
زنی را دیدم که دست و پایش را بسته اند و مارها و عقربها بر او مسلط هستند .
زنی را دیدم که کر و کور و لال بود و در تابوتی از آتش قرار داشت که مغز سرش از سوراخ های بینی اش بیرون می آمد و بدنش از شدت جذام و برص قطعه قطعه شده بود.
زنی را دیدم که ٬ که از پاهایش در تنور آتشین جهنم آویران است.
زنی را دیدم که گوشت بدنش را با قیچی های آتشین ریز ریز می کنند .

جهنم در قرآن
زنی را دیدم که صورت و دستهایش در آتش می سوزد و امعا و احشای داخلی اش را می خورد.
زنی را دیدم که سرش سر خوک و بدنش بدن الاغ بود و به هزاران نوع عذاب گرفتار بود.
و زنی را به صورت سگ دیدم و آتش از نشیمنگاه او داخل می شود و از دهانش بیرون می آید و فرشتگان عذاب عمودهای آتشین بر سر و بدن او می کوبند.
حضرت فاطمه  عرض کرد : پدر جان ! این زنان در دنیا چه کرده بودند که خداوند آنان را چنین عذاب می کند؟!
رسول خدا (ص) فرمود :
دخترم ! زنی که از موی سرش آویخته شده بود ٬ موی سر خود را از نامحرم نمی پوشاند.
زنی که از پستانش آویزان بود ٬ زنی است که از حق شوهرش امتناع می ورزیده.
و زنی که از زبانش آویزان بود ٬ شوهرش را با زبان اذیت می کرد ...
و زنی که گوشت بدن خود را می خورد ٬ خود را برای دیگران زینت می کرد و از نامحرمان پرهیز نداشت.
و زنی که دست و پایش بسته بود و مارها و عقربها بر او مسلط شده بودند ٬ به وضو و طهارت لباس و غسل جنابت و حیض اهمیت نمی داد و نظافت و پاکیزگی را مراعات نمی کرد ٬ و نماز را سبک می شمرد و مورد اهانت قرار می داد.
و زنی که کر و کور و لال بود ٬ زنی است که از راه زنا بچه به دنیا می آورد و به شوهرش می گوید بچه تو است.
و زنی که گوشت بدن او را با قیچی می بریدند ٬ خود را در اختیار مردان اجنبی می گذاشت.
و زنی که صورت و دستانش می سوخت و او او امعا و احشای داخلی خودش را می خورد ٬ زنی است که واسطه کارهای نامشروع و خلاف عفت و عصمت قرار می گرفت .
و زنی که سرش مانند خوک و بدنش مانند الاغ بود ٬ او زنی سخن چین و دروغگو بود.
و اما زنی که در قیافه سگ بود و آتش از نشیمنگاه او وارد و از دهانش خارج می شد ٬ زنی خواننده و حسود بود.
سپس فرمودند: وای بر زنی که همسرش از او راضی نباشد و خوشا به حال آن که همسرش از او راضی باشد.(داستانهای بحارالانوار ٬ جلد ۵ ٬صفحه ۶۹)


جهنم در قرآن
دیدگاه نهج البلاغه در مورد جهنم :

در جهنم آسیابی است که بعضی از اهل جهنم را به داخل آن می اندازند ٬ مثل آرد ٬ خرد می کند و بیرون می ریزد دوباره آنان به حالت اول بر می گردند ٬ باز ملائکه غلاظ و شداد آنان را به داخل آسیاب می ریزند و این حالت همچنان ادامه دارد . بعضی از افراد مخصوص این آسیاب ٬ ظالمین و ستمگران و زورگویان هستند ٬ و بعضی دیگر وزرا و وکلا و افرادی هستند که دستشان به جایی می رسد و در حق مردم خیانت می کنند و بیت المال را حیف و میل می نمایند . ( نهج البلاغه . خطبه 164)










- نقد زندگی تاریخی حضرت محمد 
- جن در قرآن و اسلام 
- تناقضات قران
- آیا حضرت محمد معصوم بوده؟
 
 
 
 

۹ نظر:

  1. آیا توصیفی که از بهشت و جهنم در قرآن آمده است دقیقا مصداق است یا تشبیه و توصیف است؟ یعنی آیا دقیقا عذاب های جهنم به همین شکل آتش و سوزاندن و شراب های آتشین و... هستند و نعمت های بهشتی به صورت باغ و میوه های متنوع و شراب و حور و...؟ پذیرفتن اینکه اینها دقیقا مصادیق آنها باشند کمی برای حقیر دشوار است مخصوصا در مورد نعمت های بهشتی. آیا نمی توان گفت که اینها تشبیهات و توصیفاتی است که قرآن برای درک و هضم مردمان آن زمان و چه بسا این زمان آورده باشد؟
    2)در پاسخ به برخی سوالات خواندم که ورود به آتش و جهنم برای مومنین نیست.پس دلیل اینکه در قرآن از زبان مومنان بیان شده است یا در ادعیه و مناجات داریم که مومنان نیز از عذاب آتش و دوزخ به خداوند پناه می برند چیست؟ به عنوان نمونه همین آیه : ربنا اتنا فیالدنیا حسنه و فی الآخره حسنه و قنا عذاب النار - که از زبان مومنان نقل شده است

    با تشکر و آرزوی موفقیت برای تمام عزیزانی که در این سایت مفید و ارزنده فعالیت می کنند.پاسخ : با سلام و عرض تحیت.
    دوست محترم!
    بله، ما هم با شما موافقیم که قرآن در اوصاف بهشت و همچنین در ویژگی‌های جهنم، مطالبی فرموده كه برای همگان قابل ادراك است، و با بیان نمونه‌هایی كه در این جهان وجود دارد مطلب را نزدیك به ذهن کرده است؛ و گرنه نظام آخرت با نظام دنیایی تفاوت اساسی دارد و واژه‌ دنیایی توان تفسیر كنه آن را ندارد؛ آن سان كه جنین در رحم مادر توان درك واقعیت‌های خارج از رحم را ندارد.
    تعبیر "مثل" در قرآن اشاره به همین مطلب است. قرآن می‌فرماید: "مَثَلُ الْجَنَّهِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ" ـ (رعد/35) ـ و "مثل الجنه التِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِیها أَنْهارٌ مِنْ ماءٍ غَیْرِ اسِنٍ..."(محمد/15)
    بلكه در جای دیگری به صراحت می فرماید که هیچ كس بر نعمتهای بهشتی آگاه نیست: "فَلاتَعْلَمُ نَفْسٌ ما أخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّهِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما كانُوا یَعْمَلُونَ" یعنی هیچ كس نمی‌داند كه پاداش نیكوكاریش چه نعمت‌ها و لذتهای روشنی بخش دل و دیده است و در عالم غیب برای او چه ذخیره شده است.(سجده/17)
    برای مطالع بیشتر به کتاب "معاد در قرآن"، تألیف آیت الله جوادی آملی، ج5، ص339 مراجعه کنید.

    پاسخحذف
  2. جبرئیل هم به حضرت محمد عرض کرد که : اگر یکی از پیراهن و سرابیل اهل جهنم بین زمین و آسمان آویزان شود ٬ تمام اهل زمین از بوی بد و حرارت آن می میرند .حضرت محمد با شنیدن این حرف گریه کرد. ( بحارالانوار .جلد 8 .باب النار)

    پاسخحذف
  3. من کہ نمیتوانم باور کنم کہ خالق تمام کاینات انسان را خلق کند و بعد او را چنین عذاب کند. حتی بیرحم ترین پدر دنیا بدعمل ترین پسر خود را نمیتواند چنین جزا دھد دلش بہ رحم میاید. اگر قرار بود انسان گناھکار چنین عذاب شود چہ لزومی بود کہ خلق شود. نہ! خداوندی کہ من بہ او ایمان دارد بسیار مھربان تر از انست کہ مرا چنین عذاب دھد. اما سوال اینست کہ پس این خدایی کہ اسلام میگوید در حقیقت کیست یا چیست؟

    پاسخحذف
  4. خدا یا خالق من است یا نیست؟ اگر او مرا ناقص خلق کرده است مسئولیت آن به گردن خود خداست.خدا مگر عقده‌ای است که مرا موش آزمایشی‌ خودش خلق کند به یکی‌ آنقدر بدهد که قدرت جمع کردنش را نه داشته باشد،و بدیگری آنقدر خساست کند که خواهر و مادرش برای یک لقمه نان صیغه فلان پولدار یا فاحشه شوند.ولی‌ روی هم رفته جهنم متنوع تر از بهشت است،چون آدم حد اقل زنی‌ ندارد که اگر رسول اللاه محترمی میلشان کشید ، بعله.....

    بهتر است این خرافات را به بزدلانی که ماهیتی ندارند واگذار کنم.

    به قول استادمان ؛ خدایا ،،،،آنکه را عقل دادی -پس چه ندادی؟ و آنکه را عقل ندادی -پس چه دادی؟

    پاسخحذف
    پاسخ‌ها
    1. اما من که بااین توصیفاباجهنم بیشترحال کردم تابهشت

      حذف
    2. شاید برای اینکه تنوع در جهنم بیشتر از بهشت است!

      حذف
    3. خیلی زودتر از انچه که فکرش را بکنی قسمتت میشود .. اهل کفر که قبل از تو زندگی میکردند هم همین حرف ها را میزدند!

      حذف
  5. ...ایمان داشتن به این که او ، خدا ، دوستدار ِ محبت و مهربانی و کمک به ضعیفان
    و درماندگان است ، تشویق می کند که انسان محبت و مهربانی را پیشه کند و
    در صورت ِ مشاهده کردن ِ درمانده و محتاج به کمک ، آن شخص هم سعی در
    کمک و رفع ِ نیاز ِ فرد ِ درمانده می کند.
    .
    باور داشتن به اینکه با انجام ِ عمل ِ بد در موردی ، خدا او را مجازات خواهد کرد و
    برایش بد خواهد آورد ، حالتی ترمز مانند در مقابل انجام عمل بد دارد.
    این حالت ِ پلیس ِ مراقب ِ ذهنی ، پلیس ِ مراقب ِ داخلی باعث می شود افراد
    سعی کنند تا حد ِ توان از انجام ِ کارهای ِ بد دوری کنند و سعی در انجام ِ کار
    های خوب کنند ، یا حداقل اگر کارهای خوب را داوطلبانه انجام نمی دهند ، از
    انجام ِ کارهای بد ، تا حد ِ امکان خودداری کنند.
    .
    در بسیاری موارد انسان تنهاست و به تنهائی تصمیم می گیرد . این مراقب ِ ذهنی
    در درون ِ اندیشه ، هنگام ِ فکر و همزمان باعمل ، باز دارنده یه خوبی برای ِ
    جلوگیری از بدی هاست و مشوق ِ خوبی برای ِ انجام ِ کارهای خوب و خوش آیند ِ
    خودش و جامعه است...

    پاسخحذف